Gebruiksvriendelijkheidsprincipes voor mensen met licht, matige verstandelijke handicap

"Snelheid Een eerste struikelblok die een persoon met een licht verstandelijke handicap tegenkomt is het probleem dat verschillende sites te traag op het scherm verschijnen. We hebben kunnen observeren dat personen met een licht verstandelijke handicap sneller gefrustreerd geraken wanneer er iets moeilijker bereikbaar is. Die snelle frustratie brengt een vroegtijdig afhaken met zich mee. Het is door deze lage frustratietolerantie dat we denken dat een site, wil hij aangenaam zijn voor deze doelgroep, voldoende snel moet zijn. Niettegenstaande de grote bijdrage van de hardware (MODEM en verbinding), menen wij dat het voor een aangepaste site noodzakelijk is dat er op "softwarevlak" ook voldoende aandacht wordt besteed aan de snelheid waarop de verschillende pagina's kunnen defileren. Weinig tekst en grafisch ondersteund Dit principe steunt op het gegeven dat sommige personen met een licht verstandelijke handicap het toch moeilijk hebben om te lezen en dat tekeningen, pictogrammen en andere visuele (en auditieve) ondersteuning, handige hulpmiddelen kunnen zijn. Dit principe staat wel tot op een zekere hoogte tegenover het voorgaande principe. Immers, het zijn juist de sterk grafische sites die trager op het beeld verschijnen. Daarom denken we dat een optimale afweging van enerzijds grafische ondersteuning en anderzijds van snelheid een noodzaak is. Auditieve feedback Door het vaak geconfronteerd worden met negatieve feedback, hebben personen met een licht verstandelijke handicap vaak een lager zelfbeeld, ze zien zichzelf als de mindere. Daarom is het belangrijk dat bij het doorlopen van de site, er voortdurend feedback wordt geboden aan de gebruiker. Feedback als een belgeluidje bij het juist aanklikken van een bepaalde knop of een zoemgeluidje bij het verkeerd aanklikken kunnen de persoon met een licht verstandelijke handicap op een ludieke manier bevestigen en begeleiden in het surfen op het internet. Grote knoppen waar tekst en pictogram worden geïntegreerd Sommige personen met een licht verstandelijke handicap hebben het moeilijk om fijnemotorische bewegingen op een gecontroleerde manier uit te voeren, waardoor het aanklikken van de kleine knopjes soms moeilijk kan zijn en frustrerend. Het beschikken over grote duidelijke knoppen waarmee de persoon kan navigeren, kan voor deze doelgroep belangrijk zijn. Daarnaast kan het gebruiken van pictogrammen bij de verschillende knoppen eveneens van belang zijn, maar dit aspect steunt eigenlijk op het tweede principe rond de visuele ondersteuning. Overzichtelijk, niets verbergen Er zijn vele sites waarbij de hyperlinks verborgen zijn in de grafische elementen van de pagina. Voor personen die ruimtelijk-visueel moeilijk kunnen analyseren kan het een bijna onoverkomelijke opgave zijn om deze "links" te vinden, met als gevolg dat een heleboel informatie aan hen voorbijgaat. De pagina's van de site moeten bijgevolg heel overzichtelijk zijn en de verschillende knoppen en hyperlinks moeten duidelijk zijn (zie vorig principe). De verschillende doeprocessen verdelen in kleinere stappen Bij vele processen op het internet (aanmaken van een Emailadres, een plaats verwerven in een chatbox, het verzenden van een mail, ...) wordt er van de gebruiker verwacht dat hij veel informatie terzelfder tijd moet invoeren. Personen met een verstandelijke handicap kunnen ervan uitgaan dat het te moeilijk is, dat ze het niet zullen kunnen (laag zelfbeeld). Daarom denken we dat dergelijke processen best worden ingedeeld in verschillende stappen met telkens een bevestiging (principe auditieve feedback). Het is voor hen minder beangstigend en moeilijk twee keer drie gegevens in te vullen dan één keer zes gegevens. Eigen chatbox Het meest opvallende bij een chatbox is de snelheid waarop de verschillende boodschappen op elkaar volgen. Enerzijds kunnen de meeste personen met een verstandelijke handicap niet zo snel typen en anderzijds gaat het lezen bij hen niet al te vlot. Wij menen dat een eigen chatbox waar alleen personen met een verstandelijke handicap elkaar kunnen vinden een oplossing is voor dit probleem. Het moet dan ook een chatbox zijn waar er maar enkelen tegelijk op kunnen loggen want ook al typen en lezen ze allemaal trager, twintig gebruikers samen in een chatbox, zorgt ervoor dat de informatie toch te snel gaat. De progressieve evolutie in de site De bedoeling zou zijn dat de eerste pagina's van de site eenvoudiger zouden zijn dan de latere. De bedoeling is een soort leerproces in de site in te bouwen. Wel is het bij deze werkwijze van belang dat de twee volgende principes in acht genomen worden. Steeds naar beginscherm of uitgangspagina kunnen terugkeren Wij menen dat het voor personen met een licht verstandelijke handicap belangrijk is dat ze gedurende hun hele proces van "surfen" steeds moeten in staat zijn bepaalde ongewilde stappen ongedaan te maken. Het bekomen van iets dat ze niet verwachten kan een zekere onveiligheid en frustratie oproepen. Het inbouwen van een mogelijkheid terug van vooraf aan te starten of steeds met 1 duidelijke knop terug te keren naar vorige pagina, geeft hen wel die nodige veiligheid om verder te exploreren. Daarnaast kan het zijn dat ze terechtkomen in een moeilijke onderdeel (zie vorig principe) van de site en dat ze dan nood hebben aan die mogelijkheid om terug te keren naar het vertrouwde eenvoudige. Herkenbaarheid Met dit principe bedoelen we dat niettegenstaande de aanpassingen, die wij nodig achten bij het uitbouwen van een site voor licht verstandelijke gehandicapten, er toch nog moet naar gestreefd worden dat de verschillende onderdelen van de site gelijkaardig zijn aan de respectievelijke onderdelen van sites voor mensen zonder handicap. Zo denken we bijvoorbeeld aan de E-mail dienst die dezelfde elementen moet bevatten als een andere email dienst op het net. We denken dat dit nodig is opdat het voor de gasten in een later stadium mogelijk is om zelf vrij te gaan surfen op het net en dan ook gebruik te kunnen maken van deze andere complexere diensten."