Toegankelijke internetsites

Iedereen die zich voor het eerst op het internet waagt, loopt gegarandeerd verloren. Door enkele keren te klikken zitten we op plaatsen waar we helemaal niet willen zijn en we geraken helemaal niet terug op het vertrekpunt. Op het net en het web vraagt het niet- verloren- lopen dus enorme vaardigheden. Daarbij komt nog dat de websites heel sterk gericht zijn op vlotte lezers. Een Amerikaanse studie van de vereniging Children's Partnership toonde aan dat minder dan 1 procent van de meer dan 1000 sites die onderzocht werden rekening hield met de lager dan gemiddelde leescapaciteit van 44 miljoen Amerikanen (Lowette & Van Dorsselaer, s.d.). Voor kinderen en jongeren met verstandelijke beperkingen is de internetchaos nog overweldigender. Slechts weinig pagina's zijn echt toegankelijk voor kinderen en jongeren met verstandelijke beperkingen en een goede begeleiding en structuur dringt zich dan ook op. Om sites toegankelijk te maken voor kinderen en jongeren met verstandelijke beperkingen kunnen een aantal kleine richtlijnen de toegankelijkheid verhogen. Bijvoorbeeld het W3C van de organisatie WAI (Web Accesability Initiative) heeft een set van richtlijnen opgesteld (Goffart, 2001). Kinderen en jongeren met verstandelijke beperkingen hebben meer dan andere kinderen nood aan structuur en duidelijkheid. Bnnen een internetsite loop je gemakkelijk verloren. Daarom moeten de structuur, de knoppen en hyperlinks van de site heel overzichtelijk zijn. Er mogen maar weinig gegevens op één pagina staan zodat het scrollen beperkt blijft. De hyperlinks mogen niet verborgen zijn in de grafische elementen van de pagina. Men moet met zo weinig mogelijk muisklikken, zo snel mogelijk ter plaatse zijn. Het inbouwen van de mgelijkheid om steeds terug van voor af aan te kunnen starten, geeft bovendien veiligheid om te exploreren. Flikkereffecten zijn nadelig voor personen met concentratieproblemen en mensen met -fotosensitieve- epilepsie (Goffart, 2001). Het gebruik van grote knoppen vangt de beperktere fijnmotorische vaardigheden op. Het oproepen van webpagina's, prenten, foto's of gegevens mag niet lang duren. Doordat kinderen en jongeren met verstandelijke beperkingen vaak een lagere frustratiedrempel hebben, kan een wachttijd van enkele seconden reeds volstaan om af te haken en de aandacht en interesse te verliezen. Het aantal regels tekst moet beperkt zijn, en de taal die wordt gebruikt eenvoudig en helder. Voor kinderen en jongeren met ernstige verstandelijke beperkingen wordt tekst zoveel mogelijk vervangen door communicatie-ondersteunende symbolen. De tekst wordt best zoveel mogelijk geïllustreerd met kleurige tekeningen, pictogrammen, foto's,& Dit principe is technisch echter moeilijk te verzoenen met het voorgaande principe van snelheid. Immers, het zijn juist de sterk grafische sites die trager op het beeld verschijnen. Toch is een optimale afweging tussen enerzijds grafische ondersteuning en anderzijds snelheid noodzakelijk. Voor moeilijke lezers kan een stem het lezen begeleiden, bij de niet-lezers kunnen communicatie-ondersteunende symbolen gecombineerd worden met een stem. Geluidjes en muziekjes kunnen ook feedback geven en het surfen aantrekkelijk maken. De vormgeving en inhoud moeten aansluiten bij de interesse van de kinderen en jongeren met een verstandelijke handicap. Afhankelijk van de leeftijd en het verstandelijk niveau van de persoon moet er binnen de site voldoende keuze-aanbod zijn tussen thema's en items die op maat van het kind of de jongere zijn. Voor personen met een verstandelijke handicap staat men voor de keuze om ofwel een apart circuit van sites te creëren ofwel om de gewone websites aan te passen zodat ze ook voor hen toegankelijk zijn (Goffart, 2001). De Nederlandse regering nam op vlak van het toegankelijk maken van het internet een belangrijk en lovenswaardig initiatief. Onder de naam Drempels Weg werden in maart 2001 alle bedrijven aangemoedigd hun website toegankelijk te maken voor personen met een handicap met behulp van duidelijk omschreven richtlijnen voor webmasters (http://www.drempelsweg.nl ). Uit Digitale zorg op m@@t - COPYRIGHT © WAI-NOT 2004 (ICT en mensen met verstandelijke beperkingen : een toegevoegde waarde ? door Prof. Dr.Pol Ghesquière van de K.U.Leuven, afd. Orthopedagogiek)