Toegankelijke taal

"Situering Voor geschreven en gesproken boodschappen moet eenvoudige en concrete taal worden gebruikt wil ze toegankelijk zijn voor personen met verstandelijke beperkingen. We baseren ons hiervoor op de Europese richtlijnen voor eenvoudige en leesbare teksten voor mensen met een verstandelijke handicap en de brochure "Doe niet zo moeilijk" Wat is eenvoudig en leesbaar? Een tekst is "Eenvoudig en leesbaar" als hij makkelijk te lezen is en eenvoudig te begrijpen. Wat houdt dit in? Eenvoudige en leesbare teksten beperken zich tot de belangrijkste info. Ze zijn zo geschreven en vormgegeven dat ook mensen met een beperkte leescapaciteit de teksten kunnen begrijpen. Het lastige is dat niet iedere lezer dezelfde tekst eenvoudig en leesbaar vindt. De één vindt beleidsstukken makkelijk te lezen, de ander alleen korte krantenberichten. Kijken we naar mensen met lees- en begripsproblemen, dan blijkt dat het bovendien onmogelijk is om voor hen allemaal één goed toegankelijke tekst te schrijven. Toch zijn er enkele kenmerken van eenvoudige en leesbare teksten: de tekst bevat alleen de belangrijkste informatie (de essentie) de tekst bevat eenvoudige, directe taal (maar niet kinderachtig) de tekst bevat één onderwerp of gedachte (geen bijzinnen) technische taal, jargon en afkortingen worden zoveel mogelijk vermeden. De tekst heeft een duidelijke en logische structuur de tekst geeft de informatie stapsgewijs aan De tekst bevat geen onnodige gedachten, woorden, zinnen De tekst doet recht aan de leeftijd en de belevingswereld De tekst bevat geen abstracte begrippen Illustraties dienen de tekst te verduidelijken De boodschap sluit aan bij het dagelijkse leven van de doelgroep Wat wil iemand met een verstandelijke handicap weten? Mensen met een verstandelijke handicap hebben dezelfde behoefte aan informatie als ieder ander, namelijk informatie die ze in hun dagelijks leven gebruiken kunnen. Mensen die problemen hebben met lezen en begrijpen lopen snel een informatie-achterstand op. Dat betekent niet zelf kunnen beslissen, geen greep krijgen op het eigen leven, afhankelijk zijn van anderen. Mensen met verstandelijke beperkingen willen informatie over hun dagelijks leven, zoals over de plaats waar ze wonen, over openingstijden, over waar ze terecht kunnen met hun problemen. Mensen met verstandelijke beperkingen vinden het belangrijk om advies te krijgen over zaken die anderen misschien zonder hulp zouden kunnen doen. Hoe kan ik het openbaar vervoer gebruiken, wat gebeurt er bij de dokter, welke instanties kunnen helpen bij problemen, wat te doen met het stembiljet? Hoe kom je tot een eenvoudig en leesbare tekst? Ziehier enkele richtlijnen die kunnen dienen als aandachtspunten, het zijn geen vaste regels. Opbouw tekst kies korte duidelijke titels splits de tekst op in korte delen schrap overbodige details verwijs niet naar andere publicaties geef aan waar lezers terecht kunnen voor verdere informatie Stijl gebruik de aanspreekvorm (je hebt, je kan,...) benader de lezer met respect Woordgebruik gebruik eenvoudige taal vermijd abstracte begrippen gebruik korte dagelijkse worden wees zuinig met verwijswoorden gebruik werkwoorden in hun actieve vorm gebruik woorden op een consequente manier vermijd het gebruik van "zou" ontleen geen woorden uit andere talen vermijd jargon en afkortingen zinsopbouw gebruik vooral korte zinnen vermijd het gebruik van bijzinnen beperk u tot één boodschap per zin zorg voor een logische overgang punten en komma's : hou de interpuncties eenvoudig Overige tips gebruik praktische voorbeelden verwacht geen voorafgaande kennis over het onderwerp wees voorzichtig met beeldspraak en metaforen wees voorzichtig met cijfers"