Internet voor dyslectici

Voor de meesten onder ons is surfen op het internet kinderspel, voor anderen ligt dat wat moeilijker. Voor mensen met functiebeperkingen - lichamelijk, mentaal of psychologisch - kunnen bepaalde toepassingen enorme drempels vormen. Ook de K.U.Leuven is zich hiervan bewust, zodat er - in samenwerking met IBM - een speciale werkgroep rond digitale toegankelijkheid in het leven geroepen werd. De K.U.Leuven heeft een lange traditie in het toegankelijk maken van de leer- en leefomgeving voor studenten met een functiebeperking. Het spreekt daarbij voor zich dat de universiteit uitgebreide aandacht besteedt aan de IT-toepassingen. "Al van in de jaren zeventig werkt de K.U.Leuven aan een specifieke begeleiding rond onderwijs, maar ook ruimer", vertelt Koen Neyens, voorzitter van de Werkgroep Digitale Toegankelijkheid. "Op het vlak van huisvesting werden er omkaderingsgroepen voorzien van studenten die hun medestudenten met een beperking assisteerden binnen de residenties. We coördineerden dit soort initiatieven vanuit onze werkgroep voor gehandicapte studenten. In 2005 zetten we een samenwerking met IBM op poten, zodat we ook aan verhoogde digitale toegankelijkheid konden werken. Dankzij die externe partner zijn de juiste mensen gaan samen zitten en konden we dit verder uitbouwen." Voorleessoftware Het takenpakket van de Werkgroep Digitale Toegankelijkheid bestaat in de eerste plaats uit het toegankelijker maken van de digitale leeromgeving. Daarnaast wil ze ICT aanvullend inzetten om gelijke kansen voor studenten met een functiebeperking te garanderen. Binnen het samenwerkingsakkoord met IBM werd hiervoor de leeromgeving onderworpen aan usability audits, controles op de gebruiksvriendelijkheid van de K.U.Leuven website en het digitale platform Toledo. "Concreet gevolg van deze screenings is dat we de toegankelijkheidscriteria van Anysurfer hebben ingebed in de huisstijl van de K.U.Leuven. Van bij het opzetten van de website worden deze criteria toegepast. We hebben hier een zeshonderd webmasters over alle diensten en faculteiten heen; zo besparen we een pak tijd en moeite. We bestuderen ook de hulpmiddelen om de studenten te adviseren bij hun keuze." "Er is bijvoorbeeld heel veel voorleessoftware voor gebruikers met dyslexie of mensen met visuele beperkingen op de markt. Waar niet zo gemakkelijk een weg in te vinden is, omdat de beste keuze afhankelijk is van de graad van dyslexie, de manier waarop de student dit altijd heeft gecompenseerd, vroeger gekregen hulp,... Ook voor concentratiestoornissen of autisme zijn er hulpmiddelen. Denk maar aan software om een planning voor studeren, wonen en ontspanning op te stellen en zich te helpen organiseren. Al deze toepassingen bieden een grote hulp, al houden ze ook een risico in. De kans bestaat immers dat er een kloof ontstaat tussen regelmatige gebruikers en mensen die moeite hebben hiermee te werken door een functiebeperking. Om computers, hulpmiddelen of software optimaal in te zetten, willen we studenten ook ondersteunen bij het verbeteren van hun ICT-vaardigheden." ADHD-lokaal Met het oog op een echt inclusieve leeromgeving, moet iedereen een bijdrage leveren, vindt Neyens. "Niet alleen webmasters kunnen ons helpen, maar ook docenten en uitgeverijen, door bestanden digitaal aan te leveren zodat we deze kunnen laten uitlezen voor blinden en dyslectici. Een examen organiseren met dyslexiesoftware vraagt een aanpassing van de prof, net als het vervangen van multiple choice door open vragen voor dyslectici die moeite hebben om de subtiele verschillen tussen keuzemogelijkheden te doorgronden. Mensen met ADHD zijn dan weer geholpen door hun examen te doen in een apart lokaal. Zoals je merkt, richten we ons met onze werkgroep op een heel breed doelpubliek: er zijn studenten met een fysieke of psychiatrische handicap, mensen met een chronische ziekte of met leerstoornissen. Alles samen zijn dat dit jaar zo'n zeshonderd studenten, waarvan bijna een derde kampt met leerstoornissen als dyslexie en ADHD. Ook psychiatrische stoornissen komen meer voor. Autisme bijvoorbeeld is minder dan vroeger een taboe, al zijn we op dat vlak nog aan het verkennen wat de mogelijkheden zijn op ICT-vlak. De behoefte aan structuur en duidelijkheid zouden we kunnen opvangen met checklists, pictogrammen en andere organiserende hulpmiddelen. Binnenkort zitten we opnieuw samen om de toekomstige acties nader te bekijken."