De grenzen van toegankelijkheid op Mac OS X

Auteur: David Niemeijer (d.niemeijer@assistiveware.com), AssistiveWare Toegankelijkheid is te vaak gebaseerd op de basisfuncties, zoals schoolse taken, surfen op het internet en e-mailen. Gebruikers met meervoudige beperkingen kunnen echter veel meer doen als ze de juiste middelen daartoe krijgen. Bij AssistiveWare houden we ervan de grenzen van toegankelijkheid op Mac OS X te verkennen in samenwerking met gebruikers en specialisten in aangepast computergebruik. Door een case studies en kwantitatief onderzoek hebben we gezien ho mensen met verschillende fysieke beperkingen, spraakproblemen en visuele beperkingen verrassende dingen bereiken dankzij Mac OS X en de producten van AssistiveWare. Er zijn zes programma's. KeyStrokes is een geavanceerd onscreen toetsenbord dat instaat voor volledige toetsenbordsimulatie mét, functietoetsen, volumeregeling, eject,... Met dit programma kan je overal typen, ook in het Mac OS X Dashboard. Verder voorziet het een van de meest krachtige meertalige woordvoorspellingssystemen. KeyStrokes bevat ook een automatische klikfunctie die over het hele systeem kan gebruikt worden. Dit is geschikt voor gebruikers die de cursor kunnen bewegen, maar niet kunnen klikken. SwitchXS is een scannend onscreen toetsenbord dat bediend wordt met één of meer eenfunctieschakelaars. Het programma kan alle functies van een standaard toetsenbord en een muis nabootsen. SwitchXS biedt volledige toegang tot Mac OS X. Er zijn heel wat instellingen die de gebruiker zo kan aanpassen dat het programma aansluit bij zijn persoonlijke noden. Met het programma LayoutKitchen kunnen extra scanpanelen aangemaakt worden op maat van de gebruiker of op maat van een programma dat de gebruiker wenst te bedienen. Men kan hierbij gebruik maken van gekleurde knoppen, tekst en afbeeldingen. Proloquo is een oplossing voor ondersteunde communicatie en voor gesproken feedback. Je kan eenvoudig je eigen gepersonaliseerde woordenschat samenstellen door veel gebruikte zinnen in lijstjes te slepen per onderwerp. Proloquo kan gecombineerd worden met LayoutKitchen voor mensen die communicatiepanelen met prenten willen maken. Een licentie van Infovox iVox voor één taal is inbegrepen. LayoutKitchen is een bewerkingsprogramma voor toetsenborden, scanpanelen en communicatiepanelen dat kan gebruikt worden om andere oplossingen aan te passen of uit te breiden. Je kan zelf panelen en toetsenborden ontwerpen met gekleurde knoppen en tekst in om het even welke grootte, met foto's of afbeeldingen. Je kan je eigen afbeeldingen gebruiken of de PCS collectie voor LayoutKitchen aankopen. Dit zijn meer dan 8000 herschaalbare Picture Communication Symbols (communicatiesymbolen) van Mayer-Johnson. VisioVoice geeft toegang tot Mac OS X voor mensen met visuele beperkingen. Het bevat een selectie- en documentlezer die de woorden oplicht die uitgesproken worden. Het programma kan pdf-, Word- en rtf-bestanden zonder problemen aan. VisioVoice heeft een systeemwijde pratende interface, een typecho en tekst- en beeldzoomschermen, grote cursors en kan teksten exporteren naar audiobestanden en iPod. VisioVoice bevat een licentie van Infovox iVox stemmen. Infovox iVox biedt natuurlijk klinkende stemmen in verschillende talen die gebruikt kunnen worden met elk Mac OS X programma, waaronder Apple's VoiceOver schermlezer. De stemmen kunnen gebruikt worden met de AssistiveWare software, maar ook met Kurzweil 3000 (versie 3.0.4 en hoger), TextHelp Read and Write Gold (versie 2.1 en hoger), Adobe Acrobat, Voorvertoning, Microsoft Word, TextEdit, Mail en andere. GhostReader is een betaalbare meertalige document- en selectielezer die zinnen en woorden oplicht die gelezen worden. Het programma kan ook tekst omzetten naar iPod audio bestanden. Het kan geselecteerde tekst lezen uit elk programma of Word- en Pdf-bestanden direct openen. GhostReader kan gebruikt worden voor dyslectici, mensen met leesproblemen en voor het proeflezen van teksten of oom tijd te besparen die leesmateriaal naar audio om te zetten om het vervolgens op een iPod te beluisteren. Stemmen van hoge kwaliteit zijn inbegrepen, maar deze kunnen énkel in GhostReader gebruikt worden. Een licentie van Infovox iVox is optioneel. Met één of meer programma?s van AssistiveWare en Mac OS X zijn er geen redenen meer waarom een gebruiker van eenfunctieschakelaars of van een hoofdmuis aangewezen zou zijn op speciaal aangepaste spelen of speciale programma?s voor gebruik met een eenfunctieschakelaar. Mensen die geen toetsenbord en/of muis kunnen gebruik kunnen toch een volledige toegang hebben tot de computer, kunnen de laatst nieuwe spelletjes spelen, video?s bewerken, boeken schrijven, met de computer werken voor professionele doeleinden en nog veel meer. Dit alles kan met gebruik van dezelfde professionele software en alle standaard software zoals Microsoft Word, Excel, Mail, iChat en Safari die ook andere mensen gebruiken. De nieuwsbrief van AssistiveWare (www.assistiveware.com/newsletter.php) is een goed voorbeeld van wat mensen met verschillende handicaps kunnen doen mits de juiste middelen. De nieuwsbrief gaat niet over de producten van AssistiveWare, maar is een platform voor gebruikers om ervaringen te delen en de grenzen van de toegankelijkheid te verkennen. Hij is volledig gecreeërd, geschreven, ontworden en bewerkt door Mac OS X gebruikers met beperkingen. Beperkingen en oplossingen: Problemen met... fysiek toetsenbord: KeyStrokes, SwitchXS, LayoutKitchen bewegen van een muis: SwitchXS, LayoutKitchen klikken met de muis: KeyStrokes, SwitchXS, LayoutKitchen praten: Proloquo, LayoutKitchen, Infovox iVox schrijven: Proloquo, Infovox iVox, GhostReader lezen: VisioVoice, Infovox iVox, GhostReader zien: VisioVoice In vele gevallen moeten de AssitiveWare producten gecombineerd worden met gespecialiseerde hardware. KeyStrokes werkt met alle USB muisalternatieven die compatibel zijn met Mac OS X en Switch XS werkt met alle USB schakelkastjes die op de markt zijn. Voor een overzicht van geteste schakelkastjes, zie www.assistiveware.com/switchaccess.php. In sommige gevallen zal je ook de software van AssistiveWare willen combineren met ingebouwde toegankelijkheidsopties van Mac OS X zoals de Zoom mogelijkheid voor mensen met een visuele beperking of de VoicoOver schermlezer. Op welke manier en met welke programma's je ook toegang krijgt tot de computer, het doel blijft onafhankelijk computergebruik voorzien en een volledige toegang te bieden tot alle software op de computer, of het nu gaat om educatieve software, leuke spelletjes (www.assistivegaming.com) of creatieve software. Om zo'n volledige toegang te bieden werden de producten van AssistiveWare ontwikkeld in nauwe samenwerking met de eindgebruikers en blijven deze producten zich ontwikkelen om beter aan te sluiten bij de noden van meer mensen. Om te zien wat dit in praktijk betekent, kijk naar de video's op www.frontiersofassistivetechnology.com. Prijzen (excl. BTW): KeyStrokes: 249 euro SwitchXS: 249 euro Proloquo: 249 euro VisioVoice: 249 euro Infovox iVox: 99 euro per taal GhostReader: 40 euro Vertaling: Veerle Van Cauwenberg, ergotherapeut - informaticus ICTwijs