Toegankelijkheid Windows Vista

Inleiding In januari 2007 lanceerde Microsoft de nieuwste versie van het besturingssysteem Windows, namelijk Windows Vista. Kort na de lancering werden nieuwe computers aangeboden met de meest eenvoudige versie, Windows Vista Home Basic. Nu zijn er volop computers verkrijgbaar waarop de standaardversie voor thuisgebruikers, Windows Vista Home Premium, geïnstalleerd is. Met Windows Vista beloofde Microsoft in de eerste plaats een veiliger computergebruik, maar ook aan andere onderdelen van het systeem werd sterk gesleuteld. Dit heeft gevolgen voor de toegankelijkheid voor personen met een handicap. Positief is dat je vanaf het eerste scherm, waar je je moet aanmelden, de elementaire toegankelijkheidsopties (vergroting, onscreentoetsenbord, voorlezen en hoog contrast weergave) kunt inschakelen. Voor verdere instellingen kan daarna het "Toegankelijkheidscentrum" gebruikt worden. Dit nieuwe "Toegankelijkheidscentrum" vervangt de oude "Toegankelijkheidsopties" uit het configuratiescherm en de "Wizard Toegankelijkheid". Spijtig is dat de Nederlandstalige versie van Windows Vista niet voorzien is van spraakherkenning. Deze functie waarmee je je computer kan bedienen door er tegen te praten, werkt goed in de Engelstalige versies. Toegankelijkheidscentrum In het "Toegankelijkheidscentrum" worden de instellingen aangepast aan de hand van vragen naar je functionele mogelijkheden. De manier van instellen van de toegankelijkheidsopties is volledig veranderd, de mogelijke instellingen zijn echter niet spectaculair gewijzigd. Je kan nog steeds de bediening van het toetsenbord aanpassen (plaktoetsen, filtertoetsen en schakeltoetsen), geluiden visueel weergeven, het contrast aanpassen en de muis bedienen via de numerieke toetsen op het toetsenbord. Individuele aanpassingen Veel personen met een handicap hebben niet voldoende aan de ingebouwde instellingen van Windows Vista. Deze doelgroepen hebben aangepaste hardware en/of software nodig, zoals: * een aangepaste muis, een aangepast toetsenbord of eenfunctiebediening voor personen met beperkingen in de bovenste ledematen * een schermvergrotingsprogramma voor slechtzienden * een schermuitleesprogramma en een brailleleesregel voor blinden * ... Personen met een motorische handicap Als je een nieuwe computer koopt, dan kun je de meeste van je bestaande, aangepaste hardware (zoals een alternatief toetsenbord of een aangepaste een muis) probleemloos aansluiten en gebruiken. Ook met een overgang van een XP- naar een Vista-computer zijn er geen problemen te verwachten. Indien je aangepaste software zoals onscreentoetsenborden of software voor muisfuncties op het scherm gebruikt, kun je problemen ondervinden. Niet alle programma's werken voor 100% samen met Vista. Deze programma's moeten aangepast worden. Sommige producenten hebben dit al gedaan en stellen gratis updates ter beschikking of brengen een nieuwe (aan te kopen) versie van hun product uit. Niet alle programma's zijn op dit ogenblik al aangepast. Blinden en slechtzienden Blinden en slechtzienden gebruiken toegankelijkheidssoftware (schermuitleesprogramma, voorleesprogramma en/of vergrotingsprogramma) om met een computer te werken. Deze programma's kunnen niet zomaar overgezet worden naar een nieuw besturingssysteem zoals Windows Vista. Schermuitleesprogramma's zijn actief op het diepste niveau van het besturingssysteem om de inhoud van het scherm (tekst, vensters, menu's, ...) te achterhalen en naar de brailleleesregel (of spraakuitvoer) door te sturen. Vista heeft t.o.v. XP een volledig nieuwe manier om het scherm aan te sturen. Daardoor zijn de oude XP-schermuitleesprogramma's moeilijk overdraagbaar naar een nieuwe computer met Windows Vista. Dit betekent dat de producenten nieuwe versies moeten ontwikkelen. Op dit ogenblik komen de eerste aangepaste schermuitleesprogramma's op de markt of stellen de producenten (gratis) testversies ter beschikking. Overstappen naar Windows Vista? In het algemeen kun je stellen dat je pas naar een nieuwe computer moet overstappen indien je oude niet meer voldoet. Bijvoorbeeld: als je nieuwe programma's moet gebruiken die een krachtigere processor of meer geheugen vragen, als je harde schijf overvol is en je meer capaciteit nodig hebt of als er een belangrijk onderdeel defect is. Indien je een overstap overweegt, moet je er rekening mee houden dat nieuwe programma's vaak kinderziektes vertonen en dat net het onderdeel dat je nodig hebt, niet werkt. Personen met een handicap die moeten overstappen van een oude Windows XP-computer naar een nieuwe Windows Vista-computer kunnen problemen ondervinden om met hun aanpassingen op de nieuwe computer te werken. Voor personen met een motorische handicap zullen die problemen in het algemeen beperkt zijn. Blinden en slechtzienden daarentegen zullen tegelijk met een nieuwe computer ook een nieuw schermuitleesprogramma resp. vergrotingsprogramma (of een upgrade naar een nieuwe versie) moeten aankopen. Conclusie Als het niet echt moet, kan je beter nog even wachten met een upgrade naar Windows Vista tot zowel Vista zelf als de toegankelijkheidprogramma's verder ontwikkeld en gerijpt zijn. KOC, oktober 2007