Spelenderwijs internetvaardigheden opbouwen

Radar: een Oorspel Om te kunnen internetten als je blind of slechtziend bent, moet je heel wat vaardigheden aanleren. Om dit voor jonge kinderen zo leuk en spannend mogelijk te maken, ontwikkelde de Nederlandse Stichting Sonokids het online interactief programma "RadaR - het Oorspel". RadaR werd mede gefinancierd door de Stimuleringsregeling Digitale Pioniers. Heel bijzonder aan RadaR is het prachtige verhaal dat aan de basis van het programma ligt, met echte stemmen, bijzondere effecten en mooie muziek. Mik de dolfijn, Mo de mol en Max de vleermuis spelen de hoofdrol. Zij zijn alledrie dieren die geen gebruik maken van hun ogen om in hun eigen wereld de weg te vinden: ze "zien met hun oren". Cabaretier Erik van Muiswinkel en theatermaker Frank Groothof (Frank uit Sesamstraat) werkten belangeloos mee aan dit unieke project. Frank is de verteller, Erik heeft een dubbelrol als Max de vleermuis én als de geheimzinnige Bron. Na elke aflevering van dit verhaal komt de speler van RadaR bij de trainingsmissies die daarmee direct verband houden. Informatie wordt in de vorm van "briefings" aangeboden. Via de missies leren de kinderen o.a. (veilig) op het internet gaan, (zonder gebruik van een muis) door een website navigeren, een zoekmachine gebruiken, communiceren via het internet en bijvoorbeeld muziek op de eigen website zetten. Met de Sonokids webtool MaX bouwen zij ondertussen ongemerkt een eigen website. In RadaR zijn, ook buiten de missies om, veel leuke dingen te vinden, zoals muziek, dierengeluiden, informatie over de dieren (handig voor een spreekbeurt!), moppen, een forum, leuke verhalen en, in de toekomst toepasselijke extra spellen. Vele kinderen en jongeren, zowel met een visuele handicap als ziend, werkten mee aan het inspreken van stemmen, aan de compositie en uitvoering van de "hit-songs", aan het opstellen van de tips en beschrijven van eigen ervaringen voor de "nieuwkomers op internet" en aan het testen van de missies en de spellen. Spelenderwijs leren RadaR is ontwikkeld om jonge kinderen, met name kinderen met een visuele handicap, op een speelse en interactieve manier zoveel mogelijk kennis en vaardigheden te laten opdoen met betrekking tot internet, websites en de Sonokids webtool MaX. Zij kunnen via RadaR de technische vaardigheden aanleren om met hulpapparatuur (zoals een screenreader en/of brailleleesregel) en zonder gebruik van de muis op het internet te gaan. De missies draaien onder meer rond: navigeren (zonder gebruik van de muis natuurlijk), een online-formulier invullen, online zoeken, (veilig) communiceren via het internet (chat, e-mail, forum), werken met afbeeldingen en muziek en een eigen website bouwen. Maar daarnaast tracht de Stichting de kinderen ook een conceptueel begrip bij te brengen van het grotere geheel, een gevoel te laten ontwikkelen voor wat internet is en wat het te bieden heeft, wat de mogelijkheden zijn van een website en hoe die is opgebouwd. Met die achtergrondkennis kunnen ze vervolgens met de toegankelijke webtool MaX een eigen website bouwen. De Stichting wil de spelers van RadaR laten ervaren dat ze niet alleen zijn, dat ze met anderen kunnen samenwerken en meningen kunnen delen. Eén van de liedjes in RadaR heet dan ook: ?Alles draait om vrienden?. Tevens wil de Stichting de spelers van RadaR graag meegeven: vertrouwen in het eigen kunnen, niet bang zijn om fouten te maken, durven communiceren met anderen, veiligheid daarbij betrachten, samen online plezier hebben met elkaar. De kinderen kunnen via RadaR spelenderwijs veel ontdekken en leren. Door de missies uitdagend te maken en een scorelijst bij te houden, worden de kinderen ertoe aangespoord de missies meerdere malen te herhalen om zichzelf (en hun score) te verbeteren. Om met plezier te kunnen internetten moet je namelijk niet alleen weten hoe je dat moet doen, maar moeten de handelingen bij voorkeur zonder veel nadenken verricht kunnen worden. Dit wordt alleen bereikt door veel te oefenen. RadaR moet in principe gespeeld worden zonder gebruik van de computermuis. In plaats daarvan wordt genavigeerd met behulp van toetsencombinaties op het gewone toetsenbord, de zogeheten sneltoetsen. Dit is voor blinde kinderen een pure noodzaak, maar ook voor slechtziende kinderen wordt dit binnen het onderwijs sterk aanbevolen. Het werken met sneltoetsen is niet alleen goed voor kinderen met een visuele handicap, maar voor alle computergebruikers. Werken met sneltoetsen maakt immers het ingespannen en soms krampachtige "muizen" overbodig en voorkomt hiermee samenhangende blessures. RadaR biedt ook leerkrachten een unieke gelegenheid zonder muis te leren navigeren en te ervaren welk soort problemen een kind met een visuele handicap op het internet tegenkomt. Bij de ontwikkeling van RadaR zijn naast kinderen met een visuele handicap ook deskundige adviseurs betrokken geweest van TOVG/Visio, blindict.nl, the Royal Blind School Schotland, Bartiméus, Software in Zicht en de Faculteit Gedragswetenschappen - Afdeling Sociaal Wetenschappelijke Informatica (SWI) van de Universiteit van Amsterdam. Een gratis RadaR account kan worden aangevraagd via radar@sonokids.com Meer informatie Meer (Engelstalige) informatie over Stichting Sonokids is te vinden op http://www.sonokids.org/. Op de toegankelijke (accessible) online community voor kinderen http://www.sonokids.com/ zijn voorbeelden te vinden van door kinderen met de toegankelijke webtool MaX gemaakte websites. De Engelstalige versie van RadaR is in de maak, in nauwe samenwerking met de Royal Blind School te Edinburgh, Schotland en Visual Impairment Scotland. Technische specificaties Alle dynamische content van RadaR draait op PHP. PHP is eigenlijk de adventure-game-engine van RadaR. Voor de sound-only-games wordt FLASH gebruikt. Voor al het geluid (muziek, geluidseffecten en de afleveringen van het geluidsverhaal) is FlashSoundAPI gebruikt. FlashSoundAPI (Hayden Porter) biedt oneindig veel mogelijkheden om FLASH te controleren vanuit HTML. Bron: INFOVISIE MAGAZINE Maart 2005 Tekst: Stichting Sonokids