Surfen met de ogen dicht

Bron: Jobat, 7 juni 2008, pg 38-41 De vereniging AnySurfer - voorheen BlindSurfer - waakt over de toegankelijkheid van websites en webapplicaties. Nadat eerst de overheid er werk van maakte dat iedereen zonder probleem op hun websites kan navigeren, groeit de interesse nu ook bij de commerciële wereld. AnySurfer is vooral bekend om zijn toegankelijkheidslabel. Maar wat doen jullie precies? Bart Simons, webtoegankelijkheidsdeskundige: Onze voornaamste job is naar websites te surfen en hen uitgebreid te screenen. Als ze voldoen aan onze richtlijnen, geven we hen het AnySurfer-label. Op dit moment hebben al 317 sites dat label en komt er ongeveer een per week bij. Daarnaast geven we webontwikkelaars, redacteurs enzovoort uitleg over toegankelijkheid. Gijs Veyfeyken, collega van Bart: We focussen ons bij onze audits op het bouwen van een website. Op dit moment doen we vooral nog werk voor de overheid, maar we hebben nu ook plannen om een partnerprogramma op te starten met de commerciële wereld. Webbureaus die onze richtlijnen onder de knie hebben en zich engageren om toegankelijke sites te bouwen, worden door ons erkend als 'AnySurfer Certified'. Dit partnerprogramma moet ervoor zorgen dat meer commerciële websites voor iedereen toegankelijk worden. De websites van www.2ehands.be en Dexia Direct Net zijn enkele voorlopers op dat vlak. Wat zijn de meest voorkomende problemen voor toegankelijkheid? Simons: Heel belangrijk is de navigatie. Vaak loopt het fout bij uitklapmenu?s. Dat concept is op zich geen probleem, maar sommige menu's kan je niet uitklappen via het toetsenbord, zodat wie blind is of door een fysieke handicap niet met de muis kan werken, niet verder kan. Je mag dan nog alle mogelijke aanpassingen doen aan je pagina's; als men die pagina's niet kan bereiken, is dat verloren moeite. Als blinde heb je geen overzicht op je scherm. Wanneer je een webpagina zou voorlezen van linksboven naar rechtsonder, dan is dat net alsof je een krant lijn per lijn zou lezen, zonder rekening te houden met de kolommen. In html kan een spraakbrowser blokken zoals navigatie en nieuws herkennen. Een pdf is voor ons veel moeilijker. Veyfeyken: Wanneer de html-code goed geschreven is, aan de webstandaarden voldoet en semantisch correct is, kan hulpapparatuur zoals een screenreader heel gemakkelijk met die pagina werken. Het is onze taak om webmasters erop te wijzen dat ze best websites bouwen met zuivere codes die deze hulpmiddelen toelaten de pagina?s makkelijk te lezen. We proberen hen zo vroeg moeilijk onze richtlijnen mee te geven, want het kost meer moeite om een bestaande site aan te passen, dan om het meteen in te bouwen. Vergelijk het met een huis, waarvan de deuren pas na het bouwen te smal blijven voor een rolstoel. Die opnieuw uitbreken vergt veel meer werk dan ze meteen breder te bouwen. Richt AnySurfer sich voornamelijk op blinden en slechtzienden , of ook op andere doelgroepen? Veyfeyken: Toegankelijkheid betekent voor ons dat eender welke bezoeker zijn weg kan vinden naar de informatie op een site. Dus niet alleen blinden en slechtzienden, maar ook mensen met een motorische handicap of dyslexie, doven of senioren. Die laatsten zijn geen mensen met een handicap in strikte zin, maar kunnen vaak bijvoorbeeld de letters niet lezen omdat die te klein zijn. Simons: Voor blinden vormen links zonder betekenis - 'klik hier', 'lees verder' - die niet zeggen waar de link naartoe gaat, dikwijls een moeilijkheid. Door hier aan te werken help je ook andere gebruikers. Mensen lezen niet hele websites, maar scannen dingen die eruit springen. Linkteksten zijn meestal blauw en onderlijnd, uiterst geschikt dus om de aandacht te trekken. Door ze een duidelijke naam te geven, vinden mensen sneller wat ze zoeken. Op die manier bereik je ook meer zoekmachines, die een hogere score toekennen als titels, links en afbeeldingen duidelijke, veelzeggende namen hebben. Welke voordelen biedt het bouwen aan toegankelijkheid de webmaster? Veyfeyken: Veel van onze richtlijnen leunen heel sterk aan bij de gebruiksvriendelijkheid van een site. Bovendien werk je aan de onafhankelijkheid van de informatie, zowel qua platform, als Windows of Macintosh, Linux, als qua browser. Een toegankelijke website kan je niet enkel bekijken in Internet Explorer, maar ook in Firefox of Opera en is zelfs geschikt voor mobiele toestellen zoals gsm's of pda's. Een ander punt is dat je meer mensen bereikt. Bijna 13 procent van de Belgische bevolking is volgens het Nationaal Instituut voor de Statistiek (NIS) licht of ernstig gehandicapt. Dat is toch wel een behoorlijk grote groep mensen, en daar komen dan nog alle mensen bij die niet geregistreerd zijn. Informatie op maat van de burger Eén van de websites die het AnySurfer Plus label in de wacht sleepte, is de portaalsite van de Vlaamse overheid (www.vlaanderen.be). Bezoekers vinden nu veel sneller hun weg op de site. "Onze vorige website scoorde niet al te goed bij tests", vertelt Yves Vander Veecken, beheerder van de portaalsite. "Alleen voor betrouwbaarheid kregen we goed punten. Op basis van de gebruikerstesten veranderden we de lay-out en de navigatie. Die laatste werd geherstructureerd op basis van testgroepen waarbij de deelnemers thema's zelf moesten indelen. Om de site overzichtelijk te houden, hebben we het aantal thema's beperkt tot acht en het aantal niveaus tot drie. Informatie wordt soms herhaald in meerdere domeinen, zodat die gemakkelijker terug te vinden is." Tot slot werd de inhoud uitgebreid en herwerkt op maat van de burger. Vroeger bevatte de site minder informatie en werd snel doorverwezen naar de bevoegde diensten, nu is de uitleg uitgebreider.