Vergelijkende test tussen twee daisyspelers met flashgeheugen: Deel 3

3.2. Victor Reader Stream Gebruiksgemak De hoeveelheid toetsjes (we tellen er 22) zal sommige mensen aanvankelijk misschien wat afschrikken, maar het voordeel van dit uitgebreide toetsenbord is dat er nooit sneltoetsen (combinatie van meerdere toetsen) moeten worden gebruikt. Vooral de gebruikers van de Victor Reader Wave (en deels ook de bezitters van de Victor Reader Classic Plus) zullen snel wennen aan deze Stream want het toetsenbord kent nagenoeg dezelfde lay-out. Niettemin is het aanbevolen om eerst even de handleiding te doorlopen, want een paar numerieke toetsen herbergen andere functies in vergelijking met de Wave of de Classic Plus. Een sterk punt is de consistente bedieningswijze. Een opdracht bevestigen doe je steeds door de toets # in te drukken en een opdracht afbreken doe je steeds met de toets *. Het maakt daarbij niet uit of je in het daisyboek aan het lezen bent, MP3-muziek aan het beluisteren bent of de memorecorder aan het gebruiken bent. De toetsen zelf zijn duidelijk voelbaar en staan ver genoeg uit mekaar. Op de toets 5 is een voelbaar oriëntatiepuntje aangebracht, dat voor sommigen misschien iets duidelijker voelbaar mocht zijn. Toetsen voor specifieke functies hebben een afwijkende vorm (dezelfde vormen als bij de Wave en Classic), wat helpt om zich te oriënteren op het toetsenbord. Ook het reliëf, op de rubberen zijkanten van het toestel, zorgt voor een goede oriëntatie en een vaste grip. Verder zijn ook de aansluitingen voor USB, stroomadapter, oortelefoon en microfoon goed herkenbaar. De belangrijkste toets op het toestel is de toets 1, waarmee je kiest wat je met het toestel wil gaan doen: een daisyboek lezen, een tekstboek lezen, een ander boek lezen, muziek beluisteren of opgenomen memo's consulteren. Het toestel geeft tijdens de bediening heel wat gesproken feedback, zodat je als gebruiker steeds weet wat het toestel doet of gaat doen. Momenteel is deze feedback nog in het Engels, maar er wordt gewerkt aan een Nederlandse vertaling. Nuttig is ook de toetsbeschrijvingsfunctie die je informatie geeft over de functie van de verschillende toetsen van het apparaat. Het toestel bezit een toetsblokkering, wat voorkomt dat toetsen ongewenst ingedrukt worden als het toestel tijdens gebruik in je jaszak of handtas zit. Je kan de batterijstatus op elk moment opvragen zodat je steeds weet of je nog voldoende stroom hebt. De Stream wordt met een handig beschermhoesje geleverd. Het toestel blijft in dit hoesje bruikbaar omdat de toetsen en de belangrijkste aansluitingspunten, bereikbaar blijven. Alleen de geheugenkaartgleuf wordt door het hoesje bedekt, maar dit vinden we niet zo'n probleem bij gebruik onderweg. Als je het hoesje met de broeksriemclip draagt, blijft het toestel juist georiënteerd zodat het gemakkelijk bedienbaar blijft. Manipulatie van het geheugenkaartje De Victor Reader Stream accepteert de tegenwoordig zeer veel gebruikte SD-geheugenkaartjes. Alle kaartjes tot 2Gb zijn bruikbaar. Kaartjes die aan het SDHC-kenmerk voldoen, mogen tot 8 Gb groot zijn. Het geheugenkaartje moet je vullen met het te lezen materiaal alvorens je met de Stream aan de slag gaat. Net zoals de Milestone heeft de Victor Reader Stream geen speciale software nodig om het geheugenkaartje te vullen. Zodra je het toestel via een USB-kabel met de computer verbindt, duikt het geheugenkaartje in de Windowsverkenner op en kan je er bestanden naartoe kopiëren op de gebruikelijke wijze. Belangrijk hierbij is wel dat je de instructies in de handleiding opvolgt, want de mappen voor daisyboeken, muziek, tekstboeken, andere boeken en gesproken opnames moeten de juiste naam hebben om door de Stream herkend te worden. Uiteraard kan je op deze manier ook bestanden van het geheugenkaartje wissen. Ondanks deze mogelijkheid om het geheugenkaartje te vullen, lezen we in de handleiding dat Humanware op de bijgeleverde cd ook speciale software levert voor het kopiëren van materiaal naar de Stream. Deze software, die we echter niet op de cd vonden, hebben we echt niet gemist. In de handleiding lezen we dat de Stream over een snelle USB 2-poort beschikt, maar als dit klopt, dan werkt deze zeker niet op de USB 2-snelheid. Een paar daisyboeken en wat MP3-muziek via een USB-kabeltje direct naar de Stream sturen, duurde een dikke 18 minuten. Dezelfde inhoud via een extern USB 2-kaartlezertje naar het SD-kaartje sturen, was in minder dan twee minuten geklaard. De snelheid van de USB-poort van de Stream is dus sterk voor verbetering vatbaar. We raden daarom zeker de investering in een kaartlezertje (een paar tientallen euro's) aan. Een alternatief kan ook zijn om je boeken en muziek niet naar een SD-geheugenkaartje maar naar een USB-geheugenstick te kopiëren en deze stick aan de Stream te koppelen. We hebben dit uitgeprobeerd en dat werkte prima. Gebruik als memorecorder In tegenstelling tot de Milestone, hoef je niet eerst naar de opnamefunctie te navigeren om een opname te kunnen starten. Dit is zéér handig. Een voorbeeld: tijdens het lezen van een daisyboek schiet je iets te binnen dat je wil opnemen. Het volstaat dan de opnameknop te manipuleren om direct je boodschap te kunnen opnemen, waarna je gewoon weer kan doorgaan met het lezen van je boek. Je hebt de keuze tussen kort opnemen of continu opnemen. Voor een korte memo druk je de opnameknop in en hou je deze ingedrukt zolang je de boodschap aan het inspreken bent. Het loslaten van de knop beëindigt de opname. Wil je continu opnemen: een korte druk op de opnameknop start de opname en een tweede druk op de knop beëindigt de opname. De weergave van en het navigeren tussen de diverse memo's is zeer eenvoudig. Bovendien kunnen memo's versneld of vertraagd weergegeven worden, wat soms ook erg handig kan zijn. Erg handig is dat je tijdens de opname bladwijzers kan invoegen. Bij het beluisteren van de opname kan je dan snel naar deze bladwijzers springen. Tijdens de test lukte het ons wel om tijdens de opname bladwijzers te definiëren. Maar tijdens de weergave van de opname lukte het niet om naar de bladwijzers te springen. In sommige situaties kan het aangewezen zijn om voor de opname een externe microfoon te gebruiken, wat bij de Stream mogelijk is. We sluiten af met twee kenmerken die we bij de Stream missen en die Milestone wel beheerst. Je kan de memo's niet in mappen ordenen, wat zeker een gemis zal zijn voor wie de memorecorder frequent en in diverse omstandigheden gebruikt. Wat we tot slot ook jammer vinden, is dat de Stream een eigen audio-opslagformaat gebruikt, waardoor je de memo's niet kan beluisteren op de computer. Gebruik als MP3-speler Zoals de meeste MP3-spelers kan ook dit toestel overweg met meerdere bestandformaten. De Victor Reader Stream accepteert MP3-, Wav- en OGG-bestanden. Net zoals bij een gewone MP3-speler kan je de muziek in mappen (en desgewenst ook submappen) ordenen om wat meer overzicht te houden. Je kan dan zowel op niveau van mappen als van liedjes bladeren. Leuk is dat hij van elk liedje de bestandsnaam voorleest. Het is dus kwestie van ervoor te zorgen dat de bestandsnaam de uitvoerder en de titel van het liedje bevat. Volgens de handleiding is het ook mogelijk om playlists (lijstje waarin je bepaalt welke liedjes de speler in welke volgorde moet spelen) te maken, maar dit staat zo summier beschreven dat het ons niet lukte om werkende playlists te maken. Zoals bij gangbare MP3-spelers kan je er ook voor kiezen om de liedjes in willekeurige volgorde te laten weergeven of het weergeven van een map of playlist aan het eind opnieuw te laten herbeginnen. Deze zogenaamde shuffle en repeat functies moet je wel activeren via het menu wat een beetje omslachtig is. Het is een beetje vervelend dat de snelheidsregeling bruikbaar blijft wanneer je muziek aan het beluisteren bent. Om te voorkomen dat je bij het beluisteren van muziek de snelheid ongewenst verhoogt, zou het beter zijn moest deze functie niet voorhanden zijn in de MP3-modus. Tot slot vonden we het jammer dat de wistoets niet werkt in de MP3-modus. Onderweg een liedje van de geheugenkaart wissen kan dus niet. Dit kan enkel vanuit Windows als de Stream gekoppeld is aan de computer. Gebruik als daisyspeler De daisyfunctie van dit toestel bevat alle gangbare functies van een klassieke daisyspeler. Het toestel onthoudt op welke plaats je in een boek aanbeland was, toen je gestopt was met lezen. Je kan bladwijzers invoegen. Je kan via de ga-naar-paginafunctie en het numerieke toetsenblok direct naar een bepaalde pagina springen. Via de ga-naar-boek- en de ga-naar-titel-functies kun je op analoge manier de numerieke toetsen ook gebruiken om direct naar een boek op het geheugenkaartje of direct naar een hoofdstuk in een boek te springen. Het toestel ondersteunt ook alle mogelijke daisynavigatieniveaus: zin, pagina en zes titelniveaus. En tot slot zijn er, net zoals op de andere toestellen van dit merk, een info-functie, een waar-ben-ik-functie en een slaaptimer die je de ruimte gunt om in te dommelen tijdens het lezen. Maar daarnaast biedt de Stream een paar leuke functies die we niet kennen van de klassieke daisyspeler. Naast de gewone bladwijzers kan je ook 'highlighted bladwijzers' en 'audio bladwijzers' invoegen. Audio bladwijzers zijn gesproken bladwijzers. Hiermee kan je bij een bladwijzer een opmerking inspreken. Als je nadien deze bladwijzer terug oproept, zal de Stream niet enkel naar deze bladwijzer springen, maar zal hij ook je gesproken opmerking voorlezen. De highlighted bladwijzer is een alternatief voor het inkleuren van tekstfragmenten (wat studenten veelvuldig plegen te doen in cursussen). Bij zo'n bladwijzer kan je het begin en het eind van een tekstfragment markeren. Als je nadien zo?n highlighted bladwijzer oproept gaat de Stream enkel de tekst tussen het begin- en eindpunt van de highlighted bladwijzer voorlezen. Zo kan je als student bijvoorbeeld in te studeren passages definiëren als highlighted bladwijzers om nadien enkel deze passages te gaan lezen. Jammer dat je bij highlighted bladwijzers niet de mogelijkheid hebt om er ook nog eens gesproken memo's aan te koppelen (een suggestie voor de toekomst?). Wat we iets minder handig vinden, is dat alle bladwijzers in een bladwijzerlijst terecht komen. Het zou handig zijn moest je afzonderlijke lijsten kunnen doorbladeren van respectievelijk gewone bladwijzers, autobladwijzers en highlighted bladwijzers. Tot slot wordt ook nog de mogelijkheid geboden om een daisyboek van een geheugenkaartje te wissen met de delete-toets. Andere leesfuncties De Stream biedt twee extra functies: het lezen van 'andere boeken' en het lezen van tekstboeken. Met 'andere boeken' bedoelt men de gesproken boeken die in de gewone boekhandel te vinden zijn. De Stream ondersteunt boeken in het Wav- of in het MP3-formaat. Uiteindelijk is dit niet zo'n speciale optie omdat het audiogedeelte van daisyboeken ook steeds in een van beide formaten geproduceerd wordt. Hoewel de producent dit niet uitdrukkelijk meldt, kan de Milestone dus ook andere boeken lezen. Een belangrijk verschil tussen andere boeken en daisyboeken is dat deze andere boeken nooit de uitgebreide navigatiestructuur van een daisyboek kunnen bieden. Erg interessant is wel de mogelijkheid om tekstboeken voor te laten lezen. Je kan in de map tekstboeken tekstbestanden, HTML-bestanden of XML-bestanden neerpoten. Deze bestanden worden vervolgens door het in de Stream geïntegreerde tekst-naar-spraakprogramma voorgelezen. Deze functie geeft de Stream echt vleugels. Een internetpagina kan je direct bewaren op de geheugenkaart van de Stream en om het even welke andere tekst op je computer kan je omzetten naar het TXT-, XML- of HTML-formaat en eveneens op de Stream zetten. Op deze manier kan je gigantisch veel informatie met je meenemen en om het even waar laten voorlezen. Hier ligt de Stream toch echt wel een stuk voor op de Milestone. Op dit moment zit er nog een Engelstalig tekst-naar-spraaksysteem in het toestel, maar er is ook een Nederlandse versie van de Stream in de maak, die een Nederlands tekst-naar-spraaksysteem meekrijgt. Geluid Omdat de Stream MP3-muziek kan weergeven, hebben we de lat hoog gelegd bij de beoordeling van de geluidskwaliteit. We hebben hem niet enkel met de Milestone maar ook met een iPod vergeleken. Met oordopjes is de kwaliteit van de muziek weliswaar aanvaardbaar, maar blijft deze toch ver achter op wat de iPod te bieden heeft. Slotsom: voor wie de Stream naast het lezen van boeken ook gebruikt om af en toe naar muziek te luisteren (en daarbij geen torenhoge eisen stelt), is de geluidskwaliteit meer dan aanvaardbaar. De ware audiofiel raden we echter aan een andere oplossing te zoeken. Uiteraard speelt de geluidskwaliteit niet zo'n grote rol bij het luisteren naar boeken of opgenomen spraakmemo's. Zowel bij gebruik van een oortelefoontje als bij het luisteren via de interne luidspreker vonden we de geluidskwaliteit net iets beter bij de Milestone. Het geluidsvolume via de oortjes (instelbaar in 15 trappen) volstaat ruimschoots om in alle omstandigheden de achtergrondgeluiden te onderdrukken. Bij het luisteren via de ingebouwde luidspreker kan je het volume slechts in 10 trappen instellen. Het hoogste geluidsniveau volstaat dan enkel bij gebruik in een stille ruimte. Een sterk punt is dat de Stream het geluidsvolume voor de luidspreker en de oortelefoon afzonderlijk onthoudt. Handleiding De Engelstalige handleiding (waarvan een vertaling naar het Nederlands voorzien wordt) in de vorm van een Wordbestand is zeer uitgebreid en kan dan ook een antwoord bieden op de meeste vragen waar je als gebruiker mee zit. Hier en daar is ze echter nog wat onvolledig of voor verbetering vatbaar. Er zit ook een handleiding in het ROM-geheugen van het toestel, wat zeer handig is want die heb je altijd bij. 4. Conclusie Deze toestellen zijn niet voor alle daisygebruikers weggelegd. Je moet over een pc beschikken en toch ook de nodige aanleg hebben om hoogtechnologische hulpmiddelen te gebruiken. Een echte testwinnaar durven we niet aanduiden. Beide toestellen hebben zo hun sterke eigenschappen. Wel duidelijk is dat de Victor Reader Stream veel meer toeters en bellen biedt dan de Milestone. De tekst-naar-spraak-mogelijkheid is daarbij ongetwijfeld de meest in het oog springende nieuwigheid. Maar of dat nu betekent dat de Stream beter is, willen we niet beweren. Er zullen immers genoeg gebruikers zijn die deze vele extraatjes niet nodig hebben. Concluderend zouden we kunnen stellen: hecht je meer belang aan het lezen van daisyboeken, dan zal de Stream de betere keuze zijn; vind je de memorecorderfunctie het belangrijkst, dan zal de keuze eerder evolueren in de richting van de Milestone.